Het is niet nodig, en ook niet nuttig, om elkaar ’24/7’ te bombarderen met ‘De Waarheid’.
Al helemaal niet als die ‘Waarheid’ een sterk gekleurde, zeer persoonlijke mening betreft, of een gecomprimeerd oordeel over een complexe materie. Een zekere ‘magie’ smeert de relaties tussen mensen, waar frictie leidt tot oververhitting en voortijdige slijtage, niet zelden met breuk tot gevolg. Maar het mag geen ‘fabriek’ worden. En het wordt gevaarlijk indien we onszelf afsluiten, of als we worden afgesloten, van waarachtige gebeurtenissen, en we terechtkomen in een sprookjeswereld met een buitensporig ‘afbreukrisico’.
In de aanloop naar de ‘kredietcrisis’ waren er mensen die op hoge toon waarschuwden, maar de ‘massa’ denderde gewoon door, vertrouwend op de ‘experts’ die ons voorhielden dat de bomen tot in de Hemel groeiden. Die ‘experts’ verkochten u geen welbewuste leugens, als regel, hoewel die er ook tussen zaten, maar ze waren gewoon geen ‘expert’. Tegelijk moeten we dat plakplaatje van de ‘expertise’ ook nuanceren, en niet klakkeloos overstappen op het treintje van degene die het ‘de vorige keer’ bij het rechte eind had. Dito waar het gaat over vraagstukken van ‘oorlog en vrede’, en nog zo ontzettend veel andere onderwerpen met een praktisch oneindig aantal variabelen.
Verschillende mensen die de ‘kredietcrisis’ aan zagen komen, waarschuwen voor nieuw onheil. Professor Steve Keen is een prominent voorbeeld, en op zijn YT-kanaal luidt hij de noodklok. Michael Burry, destijds ‘Fund Manager’ van ‘Scion-Capital’, werd wereldberoemd via de film ‘The Big Short’, op Wiki getypeerd als een ‘Biographical Comical Drama’. Wat er precies ‘komisch’ was aan die film kan ik u niet vertellen, maar ik keek er wellicht met andere ogen naar. Burry was eigenlijk te vroeg, waardoor zijn fonds jarenlang met flinke verliezen te kampen had, maar de ‘kredietcrisis’ werd zijn redding. Het maakte hem, en anderen die kapitaal in zijn fonds hadden gestoken, schat-Hemeltje rijk. Maar Burry moest wel de beleggers in zijn fonds met een ruk aan de noodrem dwingen om hun geld niet uit het fonds te halen. Achteraf hoorde je hen niet klagen, en menigeen zal zichzelf op de borst hebben geslagen omdat ze zo slim waren geweest om hun geld bij ‘Scion’ onder te brengen. Zo gaan die dingen. En inmiddels waarschuwt Burry dat er een ongekende crash aan zit te komen, omdat de hele ‘beurs’ één grote ‘Bubbel’ is, en is hij met een miljard Dollar ‘short’ gegaan om daarvan te profiteren. Maar ook hier was hij er vroeg bij, en waarschuwt hij al langer tegen onverantwoorde investeringen in ‘AI’, ‘Bit-Coin’ en andere ‘hypes’ en ‘waardepapier’ dat drijft op leugens.
Je medemens ‘beschermen’ door te zwijgen over risico’s van een dergelijke omvang is in mijn optiek crimineel, en kan niet worden geschaard onder het kopje ‘bestwil’. In het verlengde daarvan zag ik een bericht op ‘NU.NL’ langskomen waarin de demissionaire geheim agent die nog even premier is, het Nederlandse volk geruststelt, omdat het *niks* gaat merken van de renteloze lening van negentig miljard Euro die ‘Europa’ aan Oekraïne geeft, waar ons land voor een evenredig deel garant voor staat. Dat is gelogen, en bij ‘NU.NL’ hebben ze geen journalisten die de kwaliteit hebben om hem daarop aan te spreken. Hoe groot de schade voor de Nederlandse burger uiteindelijk zal zijn, is lastig te voorspellen, maar we ‘hangen’ minimaal voor de rente, zo'n drie miljard per jaar voor de hele EU. Daar moeten we niet meteen dramatisch over doen, maar als het geld uiteindelijk niet terugkomt, omdat Oekraïne de oorlog verliest, de ingeplande Russische ‘herstelbetalingen’ er nooit komen, en Oekraïne in een ‘default’ terechtkomt, wordt het wel serieus. En indien die ‘doemdenkende’ mensen die eerder de spijker op de kop sloegen in 2008 het nu opnieuw bij het rechte eind hebben, wordt het een ‘perfect storm’. Die negentig miljard is namelijk niet het totale bedrag dat we ‘uit hebben staan’ in Oekraïne. Dan hebben we het over honderden miljarden.
Nou kan ik mij voorstellen dat Schoof bij zichzelf denkt: ‘Als Oekraïne verliest, en die Bubbels barsten, dan zeurt niemand meer over die negentig miljard, of de ondemocratische wijze waarop het er doorheen is geramd door niet-verkozen Commissarissen, want dan komt de Hemel naar beneden’. En dat is ook zo. Dat er dan drie landen de dans ontspringen aangaande dit specifieke bedrag, Hongarije, Slowakije en Tsjechië, zal amper een voetnoot zijn. Schoof en zijn collega’s uit de ‘Coalitie van de Oorlogszuchtigen’ gaan ervan uit dat niet Europa verzuipt als de bom barst, maar dat Rusland eerder bezwijkt, waarna de landen die ‘hun verantwoordelijkheid namen’ de kans zal worden geboden om maximaal te profiteren, terwijl die drie die niet meededen dan ook het nakijken hebben.
Is het realistisch om te denken dat Rusland vastloopt in Oekraïne, en onder de lasten zal bezwijken? Dat is geen vraag die je voor moet leggen aan ‘experts’ die niet veel meer zijn dan ‘consensus-verkopers’, maar ik ga hier mijzelf niet promoveren tot de ‘wijsneus’ die het beter weet. Alleen lijkt het mij extreem onwaarschijnlijk. Daarbij baseer ik mij op alle informatie die ik te pakken kan krijgen over wat er allemaal passeert in de wereld, in het *volle* besef dat zekere ontwikkelingen mij kunnen ontgaan, en dat er *altijd* gebeurtenissen zullen zijn die niemand kon voorzien. In de aanloop naar de kredietcrisis waarschuwde ik zelf voor naderend onheil, en nam ik voor mijzelf ook passende maatregelen, evenals voor het klappen van de ‘Dot-Com’-bubbel, maar dat verheft mij nog niet tot expert, of ‘goeroe’. Gisteren kwamen de YT-videos voorbij met fragmenten uit de vijf uur durende ‘vraag-en-antwoord’-sessie waarbij de Russische president vragen van journalisten, waaronder westerse journalisten, en aanwezige belangstellenden beantwoordde. Het oogde ‘vertrouwd’ voor wie die jaarlijks terugkerende, toch echt unieke sessie al eerder zag. Ik zag bij Poetin geen stress, en hij gaf degelijke, inhoudelijke antwoorden op de vragen, waarvan er sommigen knap ‘vijandig’ waren geformuleerd. Kijk ik naar ontmoetingen van Europese leiders met de pers, nooit meer dan kortstondige sessies vol ontwijkende antwoorden, en ramvol ‘leugentjes om bestwil’, dan oogt dat toch beduidend anders.
Natuurlijk zijn ‘indrukken’ soms bedrieglijk, en wemelt het van de ‘misinformatie’ in de media, sociale én gevestigde. De ‘Krediet-Crisis’ begon met ‘gerommel’. Bear Stearns die in de problemen kwam en omviel door twee ‘hedgefunds’. Stress bij andere banken en fondsen, ook in Europa. Maar toen Lehman Brothers omviel, was het op een haar na het einde van ons complete financiële systeem. Bij oorlogen zie je dat soms ook, als het een ‘uitputtingsoorlog’ is. Lange tijd lijkt het een ‘bevroren’ situatie, en dan ineens stort één van de twee partijen in, en is het over. Mijn analyse staat in geuren en kleuren op dit blog, in twee talen, en ik heb consequent afstand genomen van de lezing dat Poetin uit zou zijn op het veroveren van Oekraïne. Sterker nog, ik heb steeds volgehouden dat het voor Rusland uiteindelijk een ‘Plan B’ was, vooraf ingecalculeerd, en gedisciplineerd uitgevoerd, met de bedoeling de ‘vijand’ uit te putten, tot die als vanzelf omviel. Waarbij Oekraïne niet de ‘vijand’ was, maar de NAVO-landen. En dat de Russische bewering dat ze met één arm op hun rug vochten, correct was. Een analyse die volkomen haaks staat op wat de ‘experts’, de ‘consensus verkopers’ zeggen.
Dat voert mij terug naar de mensen die ik volg waar het over de economie gaat. Er was een reden waarom Burry te vroeg was met zijn beleggingen die uitgingen van een forse crash. ‘Fondsmanagers’ hebben allemaal zo hun eigen strategie. Burry is een ‘ouderwetse’ belegger die de jaarrekeningen van bedrijven regel voor regel napluist. Zo kwam hij erachter dat er ‘rommel’ werd verkocht in de hypotheekmarkten. Maar het duurde veel langer dan hij dacht voordat het tot een climax kwam. De ‘leugentjes om bestwil’ hielden knap lang stand. Keen zit er anders in. Die pluist geen jaarrekeningen na. En hij is (voorzover ik weet) geen belegger. Hij heeft een eigen ‘model’ ontwikkeld dat simpelweg beter is dan wat de ‘consensus economen’ gebruiken, omdat daarin wél plek is voor de rol van geld. Meer in het bijzonder krediet, verstrekt door banken aan privé-personen en bedrijven, wat ervoor zorgt dat die (commerciële) banken zich bezighouden met ‘geld creatie’, omdat de uitgeleende bedragen grotendeels niet gedekt zijn door enigerlei vorm van bezit van de bank. Door verschillen in de wetgeving is het effect bij een ‘crash’ per land verschillend, waar je in de VS weg kunt lopen van je huis, de sleutels in de bus van de bank kunt droppen, zonder dat jij als ‘huiseigenaar’ verantwoordelijk bent voor de ‘restschuld’. Maar ook in ons deel van de wereld, waar dat anders geregeld is, kun je van een kale kip niet plukken.
In een extreem complexe omgeving loont het nog steeds om jaarrekeningen van landen in oorlog na te pluizen, en dan zie ik niet hoe Rusland eerder zal bezwijken dan de EU-lidstaten. Sterker nog, ik heb geen idee hoe die NAVO-landen erbij komen dat hun strategie uiteindelijk zal werken. En ik kijk met stijgende verbazing naar de keuzes die ze maken, die in mijn optiek vooral erg schadelijk zijn voor die landen zelf. Ik kwam vorige week een juichboodschap tegen van een Finse politicus, omdat door de sancties twee Russische ijsbrekers nu niet konden worden gebouwd door werven in Finland. Ja? En? Dan bouwt Rusland ze toch zelf? Me dunkt dat ze bewezen hebben dat ze daartoe in staat zijn! Ondertussen juicht ook iedereen over de aanvallen op olietankers van de ‘schaduwvloot’. In meerderheid schepen die niet onder Russische vlag varen, maar wel olie geproduceerd in Rusland vervoeren naar landen die lak hebben aan de sancties. Door die aanvallen worden *die* landen afgeknepen van de betaalbare olie die hen zicht biedt op economische groei. Maak je vrienden mee! En breek mij de bek niet los over wat dat voor gevolgen heeft voor het Heilige Klimaat en het Milieu. Gaat het ervoor zorgen dat Rusland op enig moment haar oorlogsinspanningen zal moeten staken? Nee. Want het land is een autarkie. *En* het vervoert olie en gas over land naar afnemers, in het bijzonder China, feitelijk het enige land dat er voor Rusland écht toe doet. En andersom.
Een interessant gegeven is dat Rusland, dat tot 2007 nou niet direct beschikte over een moderne strijdmacht, in betrekkelijk korte tijd enkele hypermoderne wapensystemen wist te produceren die in de NAVO-landen, voorzover bekend, niet bestaan. Daar vloeide het geld weg naar de ene na de andere ‘omstreden’ oorlog, die allemaal klauwen met geld hebben gekost, en ‘missers’ als de JSF. Een ‘manusje van alles’, en daardoor te lomp, te zwaar, te duur en extreem onderhoudsgevoelig. Een Zweedse website claimde dat de Saab Viggen de JSF ‘onaangenaam’ had verrast als beter, wat ik niet kan staven, maar ik kan mij er wel wat bij voorstellen. Bedenk tevens dat China onder geen beding wil dat Rusland verliest in Oekraïne, of dat het slachtoffer wordt van een geslaagde regime change operatie, waarna de NAVO oprukt tot aan haar grenzen. Als alles wat de NAVO-landen en haar proxies ondernemen schadelijk is voor henzelf, het hen in een kwalijk daglicht stelt waar ze afzijdige landen gijzelen met hun sancties en aanvallen op de ‘schaduwvloot’, terwijl ze *zelf* opschalen naar een oorlogseconomie, in een wereld waarin ze geen toegang hebben tot betaalbare energie, of grondstoffen, dan heb ik geen bril nodig om daar een oordeel over te vellen. Wat mis ik?