Een wetenschappelijke publicatie, de ‘Lancet’, bracht aan het licht dat jaarlijks honderdduizenden mensen voortijdig sterven als gevolg van onze sancties tegen de landen waar zij wonen. Ze hebben ons niets misdaan. We rechtvaardigen die sancties omdat de leiders van de landen waarin zij wonen ons niet bevallen. Slechts in een handjevol gevallen betreft het landen waar een direct gevaar vanuit gaat. In verreweg de meeste gevallen is dat gevaar ‘Gefundens Fressen’, of is het zelfs totale kolder, en gaat het ‘gewoon’ om de olie. Wij, Nederlanders, Europeanen, beslissen daar niet zelf over via een referendum of iets dergelijks. Dat zijn onze ‘vertegenwoordigers’, onze leiders, gekozen of benoemd. In veel gevallen bedenken zij niet zelf dat het tijd wordt om de mensen in een land het brood uit de mond te stoten, maar lopen ze ‘in de pas’ met wat ‘bondgenoten’ willen.
Indien we geconfronteerd worden met de consequenties, de uitgemergelde slachtoffers, kort voordat ze de pijp aan Maarten geven, dan werpen we elke verantwoordelijkheid verre van ons. De ware schuldigen zijn die leiders in die landen, net als bij ons verkozen, of benoemd, die niet naar onze pijpen willen dansen. Als zij ‘gewoon’ plaats zouden maken voor Donald J. Trump, of Ursula von der Leijen, of Netanyahu als ‘manager’ van hun land, zouden onze vertegenwoordigers, onze leiders, die sancties meteen opheffen. Maar dan wel de natuurlijke rijkdommen en de winsten van de bedrijven ‘meenemen’ naar hun eigen ‘nest’, waar wij er feest van vieren.
Van dat laatste zijn we ons niet, of amper bewust. Als de door de VS gestolen Venezuelaanse olie wordt opgeslagen in Curaçao, waar het kost, inplaats van rendeert, omdat Trump niet wil dat de Chinezen er iets nuttigs mee doen, bedenken we wel een smoes om dat aan te merken als een goede ontwikkeling. Dat de Amerikaanse oliebedrijven, Exxon en Chevron, weinig tot geen interesse blijken te hebben in Trump’s Venezuelaanse olie, en in elk geval ook geen geld willen steken in de ontwikkeling van de olievelden in dat land, maakt dat de Venezuelaanse bevolking nu van twee kanten gepakt wordt. Ze hebben een miljardenlening uitstaan bij de Chinezen, maar de olie-inkomsten waarmee ze de rente en aflossing konden betalen valt weg. En de broodnodige investeringen om de oliewinning weer op gang te brengen blijven nu uit. Binnenkort kunt u geld storten op een gironummer om deze of gene NGO, met een opulent kantoor in Amsterdam, af te vullen ten bate van de hongerige Venezuelanen. Maar wij hadden ‘Goede Bedoelingen’.
In Iran ging het afgelopen week ‘van Jetje’. Ik heb er even mijn snavel over gehouden, om mij beter in te lezen alvorens het spreekgestoelte te beklimmen. Samen met Rusland is Iran het zwaarst door sancties getroffen land. En er zijn in het verleden al verschillende pogingen geweest om een ‘regime change’ te forceren. Ook deze keer blijkt dat weer het geval te zijn geweest. De sancties, plus een aanval op de waarde van de Rial, de munt van Iran, zorgden voor ontevreden Iraniërs, die de straat op gingen om te protesteren. Waarop door Israël en de VS ‘aangestuurde’, volgens de Jerusalem Post door Israël bewapende ‘demonstranten’, zich onder de mensen begaven, en op demonstranten en de politie begonnen te schieten, en een moskee en auto’s in de fik staken. Identieke patroon als in Libië, Syrië en Oekraïne tijdens de ‘Maidan’. Waarmee ik dus *niet* zeg dat de Iraanse politieagenten en veiligheidstroepen met een bloem in de loop van hun vuurwapens verzoenende woorden spraken en iedereen probeerde te kalmeren.
Fase ‘3’ van dat soort operaties houdt in dat de media, aangestuurd door NGO’s die vooraf zijn ingeseind, een barrage aan verhalen de wereld inschieten over het beestachtige optreden van de autoriteiten, en Fase ‘4’ is dan het ingrijpen van buitenlandse mogendheden die ‘hulp’ komen bieden. Alleen liep Fase ‘3’ al spaak, omdat de autoriteiten het internet- en telefoonverkeer platlegden, en naar verluidt ook de ’Starlink’ verbindingen elektronisch stoorden, waarvan de VS liefst 40.000 units het land in had gesmokkeld in de voorbereidende fase, na juni vorig jaar, toen de ’Twaalf Daagse Oorlog’ schipbreuk leed. Die poging in juni was bedoeld als een ‘decapitation strike’, ook al werd het verkocht als een aanval op het Iraanse nucleaire programma. Het werd een afgang, omdat Iran terugsloeg tegen Israël, en na twaalf dagen jankte Israël om een wapenstilstand volgens zekere ingewijden, omdat ze door hun luchtafweer heen waren, en de hypersone ballistische raketten van Iran in grote aantallen door het ‘Iron Dome’ afweerschild hun beoogde doel raakten, en veel schade aanrichtten, omdat zelfs de meest geavanceerde luchtafweer er geen vat op kreeg.
Deze bovenstaande schets is mijn ’naar eer en geweten’ lezing, die uiteraard sterk afwijkt van wat u in uw eigen media bent tegengekomen, naar ik aanneem. Ik ben niet verbonden aan een instantie die belang heeft bij het promoten van een bepaald beeld, en ik ben geen fan van het regime in Iran. De correcte toedracht is echter belangrijk, omdat je anders verdwijnt in het luchtledige, en niet meer begrijpt waarom bepaalde mensen boos zijn. En als je denkt dat je druk was met hen helpen, in je onschuld, dan kan het zomaar zijn dat je meent dat ze wel érg ondankbaar zijn als ze een bom gooien op iets of iemand waar je zelf veel waarde aan hecht, of van wie je houdt. Of dat een sectie van de bevolking die we juist dachten te helpen zich aan de zijde van de Ayatollah schaart, omdat ons cynisme hen verschrikkelijk tegenstaat, ook al vinden ze die Ayatollah ook geen verbetering, afgezet tegen de Shah die wij in de jaren vijftig in Iran aan de macht brachten.
Hoewel ik meer dan eens in Iran geweest ben, ga ik niet pretenderen dat ik het land en haar volk ken, en precies begrijp hoe de vork daar in de steel zit. En dus kan ik ook niet ‘voor hen’ spreken. Bij de transitie van het spijkerharde, wrede regime van de Shah, die vooral naam maakte door de extravagante feesten voor ‘Royals’, en de miljarden die hij wegsluisde naar Amerikaanse en Britse wapenfabrikanten, terwijl zijn geheime dienst, de ‘Savak’, nauw gelieerd was aan de Israëlische Mossad, naar het spijkerharde, wrede regime van Ayatollah Khomeiny, heb ik beroepshalve in Iran Iraniërs die het land wilden verlaten, maar die ik niet kende, geholpen, zonder vragen te stellen. Wellicht zaten er verschrikkelijke ’slagers’ tussen, maar het was totaal niet mijn plek om daar een punt van te maken, en dat was ook niet verstandig.
Anders dan de ‘regime change’ specialisten ben ik altijd, overal, op zoek naar manieren om bloedvergieten te voorkomen. Ik denk niet in termen van ‘eieren breken om een omelet te maken’. Als iemand als Mike Pompeo, voormalig directeur van de CIA, op ‘X’ een bericht doet uitgaan waarin hij, afgelopen week, zijn dank uitspreekt aan de Mossad-agenten die, samen met de Amerikaanse CIA-agenten, zij aan zij in Iran druk zijn met die ‘regime change’ operatie, dan knapt er iets in mij. Ik heb, zelfs bij benadering, geen idee wat hij daarmee hoopt te bereiken. Wellicht hoopt hij dat een paranoïde overreactie van de regering en haar ordetroepen, met lekker veel ‘vergis-moorden’, die operatie een hogere kans van slagen geeft? Of hij is druk met het promoten van zichzelf, in de hoop op een schnabbel als ‘expert’? Maar in de beleving van mensen als Pompeo wemelt het in Iran van de mensen die dolgraag de Shah, de Savak en de Israeli’s en Amerikanen terug willen. Dus wellicht ziet hij het als een aanbeveling als hij het in dat vat giet? De zoon van de Shah loopt zich in elk geval warm.
Steeds opnieuw probeer ik mij te verplaatsen in de mensen die zo’n ‘aanbod’ krijgen van de Westerse landen. Realiseren ze zich wat hen te wachten staat? Ik heb het dus niet over de fanclub in ons deel van de wereld, die hoe dan ook niet verder komt dan de eigen ‘Goede Bedoelingen’. Maar niemand kan mij wijsmaken dat ze in Libië in meerderheid hoopten op het land dat er nu is, wat wij hen geschonken hebben, waar dat land eerder het rijkste land op het Afrikaanse continent was, met een bloeiende middenklasse en verhoudingsgewijs liberale houding tegenover vrouwen. Dito met Syrië. En Oekraïne. En als alles gezegd en gedaan is, zo komt het mij voor, is de kans groot dat mensen die *dachten* dat wij zekere verbeteringen zouden brengen, doorkrijgen dat we huiveringwekkende cynische spelletjes spelen met hun land, hun leven, hun toekomst, en dat van hun kinderen. En dat de fanclub in onze landen domweg geen sjoege heeft. ‘Goede Bedoelingen’, maar wat koop je ervoor?
Per saldo kan een mislukte regime-change operatie, of een gelukte regime change operatie die uitmondt in een gewenste oorlog, zoals in Oekraïne, met een miscalculatie omtrent de duur en de effecten voor de bevolking, krankzinnig veel kwaad bloed zetten. Dat alleen al is een sterk argument om je hoe dan ook niet met andere landen te bemoeien. Dat geldt overigens niet alleen voor de eerder genoemde ’target-landen’ die feitelijk slechts interessant zijn wegens hun olie, maar net zo goed een land als de VS zelf, waar een geheime dienst als MI-6 zich via ‘cut-outs’ bemoeide met de presidentsverkiezingen in dat land in 2016, en nu ook het groeiende bewustzijn van de bizarre invloed van Israël op de politiek in dat land. Hoeveel ‘vergis-moorden’ voordat een volk de ‘Goede Bedoelingen’ in twijfel gaat trekken?
Overigens, indien u zich afvraagt waarom ik nu veel minder schrijf op dit blog: Kijk ook even op ‘In English’, want ik schrijf elke dag.