Voor ieder van ons is het leven anders.
Momenten van intens geluk, en pijn, teleurstelling, of vrees zijn ‘eigen’ aan de mens. Hoewel er zekere ‘middelen’ zijn om enigszins te sturen, en medici er op wijzen hoe belangrijk een gezond dieet is, ook voor onze mentale conditie, zijn we allemaal geneigd om de oorzaak van een negatieve belasting van onze gemoedstoestand te wijten aan onvolkomenheden in de wereld die ons omgeeft. Chronische onvrede is in bepaalde gevallen begrijpelijk, indien iemand geplaagd wordt door een slopende ziekte, of een situatie die objectief uitzichtloos is. Niet zelden ‘Kafka’, een door de overheid geschapen gevangenis die kapitalen, en sloten tijd en energie vreet zonder dat het de kwaliteit van het leven ten goede komt. Tegelijk zijn er ook mensen die lijden aan een slopende ziekte, of die zich in een objectief weinig benijdenswaardige situatie bevinden, die blaken van veerkracht, en die niet kijken naar wat ze niet (meer) kunnen, maar er het beste van maken door te leunen op wat ze nog wél kunnen.
In verschillende eerdere bijdragen heb ik er op gewezen dat ik niks te klagen heb, en ook niet ontevreden ben met wat Nederland, en Europa te bieden hebben. Ofschoon ik zie dat donkere wolken zich samenpakken boven ons (relatieve) paradijs. Tegelijk drijven wolken zo nu en dan weer weg, of lossen ze op, en dan hebben we nog het vooruitzicht dat na ‘regen’ er weer ‘zonneschijn’ komt. Dus is dat glas nou halfvol, of half leeg? Dit blog heeft als motto meegekregen dat het is voor mensen die ‘niet klagen’. Wat niet wegneemt dat ik het u niet kwalijk neem als u licht ‘onrustig’ wordt van wat ik hier te melden heb. Ik begrijp het ook als mensen kijken naar ons hedendaagse Nederland, en Europa, en zelfs de wereld als geheel, en dan de schouders ophalen, omdat het ‘eigenlijk’ best goed gaat.
Vanochtend in het nieuws dat 2025 hard op weg is om één van de ‘zonnigste’ jaren te worden. Heerlijk toch? Als oorzaak wordt gewezen op de afname van industriële vervuiling, waardoor er minder fijnstof wordt geproduceerd. Nog beter! Maar wel ‘zorgwekkend’ als je wakker ligt van de ‘opwarming van de aarde’, al dat zonlicht en huidkanker, of als het verdwijnen van de industriële productie naar landen buiten Europa toch ook wel een ‘hoofdpijn-dossier’ is. Het collectieve GDP van Europa, als aandeel (percentage) van de wereldwijde productie, in ‘PPP’ gemeten, is aanzienlijk afgenomen sinds begin jaren negentig van de vorige eeuw. Het GDP groeide nog wel, met verschillen per land, maar verhoudingsgewijs minder dan die van de ‘concurrentie’. De keuze voor ‘PPP’ is daarbij belangrijk, omdat het een compensatie bewerkstelligt voor de kosten die iemand heeft om zich in een land staande te houden. Die zijn in een land als Nederland bepaald niet bescheiden!
Met andere woorden, we zijn er in Europa wél op vooruit gegaan, maar achtergebleven bij landen als de VS en China. Is dat erg? In de VS kwam het overgrote gedeelte van die extra rijkdom bij een wel érg kleine elite terecht, en dat hadden we in Europa beter voor elkaar. En China ging ‘als de brandweer’, maar moest ook van ver komen. De Europese Economische Gemeenschap heeft ons geen windeieren gelegd, zoveel mag wel duidelijk zijn. En de welvaart was beter verdeeld dan in de VS. In alle landen moeten we tevens een kanttekening plaatsen bij de schuld, waar een (stevig) oplopende staatsschuld feitelijk in mindering gebracht zou moeten worden op dat GDP, omdat een stijging *nu* die ‘gekocht’ is door toekomstige generaties zwaarder te belasten nogal ernstig ‘Balletje-Balletje’ is.
Het nemen van een voorschot op toekomstige inkomsten valt onder de noemer ‘investeren’. Waar een land, of collectief van landen, investeert in de infrastructuur, de kwaliteit van de zorg en het onderwijs, energievoorziening of ‘AI’, is het redelijk om te verwachten dat het de productiviteit van het land ten goede zal komen, wat dan meer inkomsten voor de staat uit belastingen genereert, waardoor die schulden kunnen worden afgebouwd met de tijd. Nieuwe schulden zullen wellicht gemaakt moeten worden om het ‘verdienmodel’ nog te verbeteren. Of om, in het geval van economische tegenwind, faillissementen van cruciale sectoren in de economie te voorkomen, met inbegrip van het overeind houden van de koopkracht van de bevolking. Dat laatste, feitelijk een ‘reddingsoperatie’, valt onder de noemer ‘contrair’ investeren. Investeerders op de ‘beurs’ kopen op het dieptepunt, en verkopen vlak voor de top. Zo blijven ze ‘liquide’, en als ze de goede keuzes maakten, boeken ze winst. Ook een overheid die geld pompt in een economie die in zwaar weer verkeert, *moet* dat geld er weer uithalen als het vervolgens weer beter gaat, en het hoofd bieden aan de verleiding om dan met geld te strooien door de hogere belastingopbrengsten. Let wel! De eerder genoemde *investeringen*, en onderhoud, vallen in een andere categorie.
In de periode van de pandemie gaf de overheid miljarden uit om faillissementen te voorkomen, en particulieren die dreigden onderuit te gaan overeind te houden. We kunnen tot het einde der dagen kissebissen over de vraag of die ‘lockdowns’ nou verstandig waren, of niet, maar sleutelbedrijven en burgers helpen die het slachtoffer dreigen te worden is een ‘no brainer’. Alleen moet je dan daarna, als de zaak weer op gang komt, dat geld wel ‘terughalen’, *zonder* slimme investeringen en onderhoud aan bestaande infrastructuur en ‘services’ te veronachtzamen. Wat je *niet* moet doen is vrijkomend geld dumpen in verlieslatende projecten, zoals ‘Project Oekraïne’, het opblazen van het regeldruk genererende waterhoofd in Brussel, en toezeggen dat je rond de veertig procent van je begroting (5% van het GDP) gaat reserveren voor de aanschaf van wapens, en de uitbreiding van de troepenmacht. Of ‘groene hobbies’ die de burger, en bedrijven onder water duwen door de onaanvaardbaar hoge kosten voor energie en infrastructuur zonder zicht op rendement.
Elon Musk trekt, samen met de Amerikaanse overheid, ten strijde tegen de EU, deels het directe gevolg van een megaboete van 140 miljoen die door ‘Brussel’ aan ‘X’ werd opgelegd, omdat ‘X’ pokhout vasthoudt aan het recht op vrije meningsuiting, waar de niet-verkozen Europese commissarissen aan die vrije meningsuiting paal en perk willen stellen, om te voorkomen dat ‘Twitteraars’ anderen informeren over de échte situatie in Oekraïne, op het slachtveld en inzake de gierende corruptie, en ‘lastige’ vragen stellen over pandemische keuzes, of Marco Borsato waardoor het ‘Openbaar Ministerie’ onderuit gaat, of Duitsland dat wapens koopt in Israël, dat in Gaza toch onder het vergrootglas ligt. Musk, en de zittende Amerikaanse regering, stellen dat Europa op de verkeerde weg is door de’ regeldruk’ op te voeren, en de angst voor oorlog en klimaatverandering aan te jagen, om ‘banen’ te creëren. Dat ben ik met hen eens. Ofschoon ik de keuzes die ze in de VS maken, waardoor miljardairs alleen maar nóg rijker worden, het Militair Financieel Complex net zo goed wordt opgepompt, en de Dollar als ‘wereldhandelsmunt’ desnoods gewapenderhand wordt veiliggesteld, ook geen warm hart toedraag.
Positief, voor mij, is als de EU terugkeert naar een ‘Douane Unie’, met volledig soevereine landen als lidstaten, die via de handel met concurrenten in de wereld de welvaart voor Europa als geheel borgt, en liefst nog doet toenemen. Dat het geld dat door de overheid wordt binnengeharkt gaat naar de aanleg van hoge-snelheid treinverbindingen, het onderhoud en de verbetering van de infrastructuur, het op peil houden, en waar mogelijk nog verbeteren van de *werkelijke* zorg, en het borgen van het onderwijs zonder frutsels, bij hernieuwde aandacht voor het faciliteren van commerciële productie, en het *wegnemen* van regeldruk. Het kan wél!